PNI onderzoekt de relatie tussen gedrag, psychosociale factoren, het zenuwstelsel, de hormoonsystemen, het immuunsysteem en ziekte.
Elk systeem heeft invloed op het andere, stimuleren of remmend op processen in andere gebieden van het menselijk lichaam.
De vraag is waarom ziektes uit de hand lopen. Komt dat omdat het lichaam niet in staat is zichzelf te herstellen, of wellicht omdat we het herstelproces hebben verstoord?
Als het lichaam niet is staat is zichzelf te herstellen, kan dat bijvoorbeeld lijden tot niet genezende wonden, of een breuk die moeilijk heelt. Dit komt bijvoorbeeld door een gebrek aan het mineraal zink bij slecht genezende wondjes, maar het kan ook komen door een slechte doorbloeding bij de slecht helende breuk.
Bij het verstoren van het herstelproces kan het zijn dat het lichaam de natuurlijke reactie niet meer kan uitoefenen door het gebruik van medicijnen. Een voorbeeld: elke reactie verloopt met een ontsteking (denk maar aan het opzwellen en warm worden na het kneuzen van iets). De ontsteking loopt weer af als er een bij het lichaam bekend hoogtepunt wordt bereikt. Dt hoogtepunten doen vaak veel pijn, we zijn dus geneigd een pijnstiller te nemen. Het nemen van een ontstekingsremmer, zoals het overal verkrijgbare ibuprofen, zorgt er echter voor dat het hoogtepunt nooit wordt bereikt. Het herstel kan dus niet verder en de kwaal blijft bestaan of het herstel verloopt uiterst traag.
In de praktijk zoek ik altijd naar de het begin van de ziekte. Het begin is het moment dat het natuurlijke proces in het lichaam verstoord is geraakt. Het kan zijn dat dat jaren voor de huidige klacht ligt. Een voorbeeld: een kind van 10 jaar oud met huidklachten heeft een verstoorde darmwerking sinds ze geen borstvoeding meer krijgt (9 maanden oud). Waarschijnlijk ligt daar dan het begin van de klachten en moet het herstel van de huid gezocht worden in het herstel van de darmen. Wellicht door middel van een probiotica en het weglaten van bepaalde voedingsmiddelen.
Stress
We gebruiken het woord stress heel vaak. Stress is feitelijk een vorm van spanning in het lichaam als reactie op externe prikkels en die gevolgd wordt door een patroon van fysiologische reacties. Zowel dieren als mensen kennen deze reacties.
We onderscheiden positieve en negatieve stress. De positieve stress is bijvoorbeeld uitdaging voor een moeilijke, maar leuke klus op het werk. Negatieve stress is bijvoorbeeld de werkdruk, of een conflict.
Stress wordt ziekmakend als deze langdurend of chronisch is. Hieronder volgt eerst een uitleg van de chemische reactie bij kortdurende stress.
Stress gaat gepaard met een verhoogde fysiologische activiteit, of arousal. De fysiologische reactie op stressprikkels wordt gezien als een noodreactie (emergency reaction) van het organisme om het hoofd te kunnen bieden aan bedreigende situaties. Men spreekt ook wel van eenvecht- of vluchtreactie. De stressrespons komt via twee verschillende zenuwbanen tot stand. Er is een snelle reactie van het autonome zenuwstelsel, en een langzamer reactie die tot stand komt via de baan hypothalamus-hypofyse-bijnierschors (HPA-as). De snelle reactie berust op activiteit van het sympatische zenuwstelsel, die zorgt voor het vrijmaken vanadrenaline ennoradrenaline in de bloedbaan door het bijniermerg. In de tweede en langzamer route spelen drie stoffen een rol. De stressprikkel bereikt dehypothalamus. Deze produceert een peptide, CRH geheten. Dit stimuleert de voorkwab van dehypofyse tot productie van het hormoonACTH, dat op zijn beurt debijnierschorsstimuleert tot productie van corticosteroïden waaronder het stresshormoon cortisol. Afscheiding van cortisol in de bloedbaan leidt tot een verhoging van het bloedsuikergehalte (glucosespiegel) en verhoogt het metabolisme. Het remt tenslotte via terugkoppeling weer de cellen in de hypothalamus die de stressreactie veroorzaakten. Cortisol wordt gezien als een stof die het lichaam helpt om energie te mobiliseren, waardoor men beter opgewassen is tegen bedreigende situaties.
Bij kortdurende stress zorgt het hormoon cortisol er dus voor dat de stressreactie afloopt, we worden weer rustig. Bij langdurende of chronische stress blijft er door de bijnierschors cortisol geproduceerd worden. Dit is op zichzelf al ziekmakend, want cortisol zorgt voor verhoging van het bloedsuikergehalte, waardoor een verhoogd risico op diabetes ontstaat. Daarnaast zorgt cortisol voor een verschuiving van het immuunsysteem, waardoor je vatbaarder wordt voor ziekten.
Uiteindelijk zal chronische stress leiden tot een uitputting van de bijnierschors, dit noemen we dan een burn-out.
Voor een gezond lichaam is het zaak niet teveel stressoren te hebben. Het kan nodig zijn om te leren anders om te gaan met externe prikkels die je niet kunt veranderen. Stressoren die je wel kunt veranderen (ik geef toe, soms met veel moeite) zijn bijvoorbeeld je werk, je relatie, etc. | 